LEGGENDI URBANI - 4
IS-SAĦTA TAD-DJAMANT HOPE
Id-Djamant Hope, wieħed mill-aktar ġojjelli famużi fid-dinja, għandu storja li tmur lura kważi erba’ sekli. Jingħad ukoll li d-djamant blu sabiħ ta’ 45.52 karat huwa misħut, u ġab sfortuna u traġedja lill-ħafna sidien tiegħu matul is-snin.
Huwa maħsub li l-ġojjell oriġina fl-Indja, probabbilment mill-Minjiera ta’ Kollur f’Golconda, f’xi żmien matul il-bidu tas-seklu 17. Fl-1630, il-merkant Franċiż tal-ġawhar Jean-Baptiste Tavernier beda jagħmel serje ta’ sitt vjaġġi minn Franza lejn il-Persja u l-Indja biex jinnegozja ġebel prezzjuż u oġġetti oħra ta’ kwalità għolja. F’xi punt bejn is-snin 1640 u 1667, huwa kiseb ġebla prezzjuża ta’ 115-il karat (kważi d-daqs ta’ ponn ta’ raġel) li kienet kemmxejn trijangulari, maqtugħa b’mod mhux raffinat, u deskritta minn Tavernier bħala “vjola sabiħa.” Għalkemm il-merkant iddokumenta l-vjaġġi tiegħu u l-ġawhar li ġabar matul is-snin, ma qalx mingħand min jew meta kiseb id-djamant blu kbir li sar magħruf bħala t-“Tavernier Blue.”
Leġġenda bikrija tgħid li Tavernier seraq id-djamant minn tempju Hindu, fejn kien imqiegħed bħala wieħed minn żewġ għajnejn imqabbla ta’ idolu. Wara, il-qassisin tat-tempju misħuta lil kull min seta’ jkollu l-ġebla nieqsa.
Tavernier irritorna Pariġi fl-aħħar vjaġġ tiegħu fl-1668 u, fl-istess sena, biegħ id-djamant blu kbir lir-Re Franċiż Louis XIV, flimkien ma’ 14-il djamant kbir ieħor u diversi iżgħar. L-aħħar vjaġġi tiegħu żgurawlu fortuna kbira u reputazzjoni kbira f’pajjiżu. Fl-1669, irċieva brevetti ta’ nobbiltà, u s-sena ta’ wara, xtara proprjetà kbira ħdejn Ġinevra, l-Iżvizzera, u qatta’ s-snin ta’ wara jikteb u jippubblika rapporti tal-vjaġġi tiegħu. Fl-aħħar mill-aħħar, jekk id-djamant kien misħut, ma deherx li affettwa lil Tavernier, li għex ħajja komda sal-mewt tiegħu fl-età ta’ 84 sena.
Sadanittant, ir-Re Louis XIV ikkummissjona lill-ġojjellier tal-qorti Jean Pitau biex jerġa’ jaqta’ t-Tavernier Blue biex “jagħmlu biċċa tifkira” fl-1673. Id-djamant blu kbir imbagħad inqata’ kważi min-nofs, u rriżulta f’ġebla ta’ 69 karat. L-inventarji rjali ddeskrivew il-kulur tiegħu bħala blu intens tal-azzar, u l-ġebla saret magħrufa bħala d-“Djamant Blu tal-Kuruna,” jew il-“Blu Franċiż.” Pitau qatta’ sentejn fuq il-biċċa, u rriżulta f’“ġawhra trijangulari ta’ 69 karat daqs bajda ta’ ħamiema li qatgħetlek in-nifs hekk kif qabad id-dawl, jirriflettih f’raġġi blu-griżi.” Meta tlesta, id-djamant kien imwaħħal f’pin tad-deheb tal-kravat li rċieva appoġġ addizzjonali minn żigarella li tintlibes madwar l-għonq, li r-re kien jilbes f’okkażjonijiet ċerimonjali.
Kemm jekk ġiex affettwat mis-saħta, ir-Re Louis XIV sofra meta wliedu leġittimi kollha, ħlief wieħed, mietu fit-tfulija. Għalkemm ipprova jipproġetta immaġni ta’ re b’saħħtu u virili, sofra diversi mard f’ħajtu, inkluż sintomi ta’ dijabete, togħrok rikorrenti, ħass ħażin, gotta, sturdament, fwawar, u uġigħ ta’ ras, u għadda minn operazzjoni bl-uġigħ. Madankollu, ir-renju tiegħu ta’ 72 sena u 110 ijiem huwa l-itwal irreġistrat ta’ kwalunkwe monarka ta’ pajjiż sovran fl-istorja Ewropea. Matul ir-renju twil ta’ Louis, Franza kienet il-qawwa Ewropea ewlenija, u ġġieldet tliet gwerer ewlenin u żewġ kunflitti iżgħar. Huwa miet bil-gankrena erbat ijiem qabel għeluq is-77 sena tiegħu. Mal-mewt tiegħu fl-1715, it-titlu u l-proprjetà tiegħu, inkluż id-Djamant Blu, ġew wirtu mill-proneputi tiegħu ta’ ħames snin, ir-Re Louis XV.
Matul ir-renju tar-Re Louis XIV, jingħad li Nicholas Fouquet, is-superintendent tal-finanzi tal-pajjiż, ġie affettwat mis-saħta. Għal okkażjoni speċjali, Fouquet tħalla jilbes il-ġebla prezzjuża. Hu u r-re argumentaw ftit żmien wara, u Fouquet malajr ġie akkużat b'amministrazzjoni ħażina tal-fondi tal-istat. Fouquet imbagħad intbagħat il-ħabs fil-Fortizza ta' Pignerol fl-1664, fejn baqa' sal-mewt tiegħu fl-1680.
Persuna oħra li jingħad li ġiet misħuta mid-djamant matul ir-renju tar-Re Louis XIV kienet l-aqwa maħbuba tiegħu, Madame de Montespan, li magħha kellu seba' tfal. Il-maħbuba tiegħu, li isimha kien Francoise-Athenaïs de Rochechouart, kienet minn waħda mill-eqdem familji nobbli ta' Franza u kibret biex iżżewġet lin-Nobbli Franċiż Louis Henri de Pardaillan de Gondrin, il-Markiż ta' Montespan. Il-koppja għexu f'dar żgħira qrib il-Louvre, li ppermettiet lil Madame de Montespan tattendi l-qorti spiss, fejn malajr stabbilixxiet ruħha bħala s-"sbuħija renjanti tal-qorti." Kienet ukoll kultivata, konversazzjonista divertenti, intelliġenti, u miżmuma aġġornata dwar l-avvenimenti politiċi. Il-Markiża de Montespan żifnet għall-ewwel darba mar-Re Louis XIV f'ballu fil-Palazz tal-Louvre u malajr żviluppat relazzjoni romantika. Sal-1667, xi wħud sejħulha r-“Reġina vera ta’ Franza” minħabba l-preżenza mifruxa u l-influwenza tagħha fil-qorti. Kienet magħrufa wkoll talli ma kinitx tirrispetta lir-Reġina Maria Tereża fil-pubbliku. Iżda r-Re ma ċanfrithiex u tant kien innamrat biha li ġiet miżbugħa żżomm id-Djamant Blu tal-Kuruna. Jingħad li libset ukoll id-djamant diversi drabi fil-pubbliku.
Minħabba l-adulterju rjali miftuħ, il-Knisja Kattolika Rumana malajr saret l-avversarja tagħha. Fl-1675, qassis irrifjuta li jagħtiha l-assoluzzjoni, li kienet meħtieġa biex tieħu l-komunjoni tal-Għid, rekwiżit għall-Kattoliċi kollha.
Għalkemm ir-Re appella lis-superjuri tal-qassis, il-Knisja rrifjutat li ċċedi għat-talbiet tar-re. Wara, il-koppja waqfu jaraw lil xulxin għal perjodu qasir qabel ma reġgħu bdew ir-relazzjoni tagħhom. Madankollu, din ma damitx. Fl-1679, Montespan ġiet akkużata li użat is-sħaħarija u l-afrodisjaċi biex tibqa’ qabel l-maħbubin l-oħra tar-Re Louis. Wieħed mill-akkużaturi tagħha saħansitra allega li Montespan kien iwettaq quddies iswed, akkuża sagrileġa li effettivament qerdet ir-reputazzjoni ta’ Montespan. Biża’ mir-reputazzjoni tiegħu, ir-Re waqaf jaraha pubblikament iżda kompla jżurha diskretament sal-1691, meta rtiraha fil-Kunvent Filles de Saint-Joseph. Meta mietet f’Mejju 1707 fl-età ta’ 66 sena, ir-re pprojbixxa lil uliedha milli jilbsu lbies tal-luttu għaliha. Fl-1715, ir-Re Louis XV ħa t-tron fl-età ta’ ħames snin, iżda r-renju kien immexxi minn Philippe II, id-Duka ta’ Orleans, sakemm ir-re laħaq l-età ta’ 13-il sena. Huwa żżewweġ meta kellu biss 15-il sena, u l-koppja kellhom għaxart itfal, iżda sebgħa biss baqgħu ħajjin sal-età adulta. Kellu wkoll sa tużżana tfal illeġittimi. Matul is-snin bikrin tiegħu, ir-Re Louis XV kien meqjus tajjeb u kiseb il-laqam “Louis l-Maħbub.” Fl-1749, ir-re ġiegħel lill-ġojjellier tal-qorti Andre Jacquemin jerġa’ jbiddel id-Djamant Blu f’biċċa ġojjellerija ċerimonjali għall-Ordni Rjali tas-Suf tad-Deheb.
Sfortunatament, l-azzjonijiet politiċi u l-personalità iebsa tiegħu kisbuh id-disprezz tas-sudditi tiegħu fis-snin ta’ wara. In-nuqqas ta’ saħħa tiegħu matul il-Gwerra tas-Seba’ Snin, li damet mill-1756 sal-1763, irriżulta fit-telf ta’ kważi l-pussessjonijiet kolonjali kollha tagħha fl-Amerika ta’ Fuq u l-Indja. Matul dan iż-żmien, ġie akkużat ukoll li għamel ħsara lir-relazzjonijiet barranin ta’ Franza u li kontinwament nefaq iżżejjed. Għalkemm ir-Re Louis XV kellu t-tieni l-itwal renju fl-istorja ta’ Franza, megħlub biss mill-predeċessur u l-bużnannu tiegħu, Louis XIV, l-istoriċi ġeneralment jagħtu lir-renju tiegħu marki baxxi ħafna għaliex il-gwerer naqqsu t-teżor, u l-azzjonijiet tiegħu kkontribwew għat-tnaqqis tal-awtorità rjali li wassal għar-Rivoluzzjoni Franċiża fl-1789. Louis XV miet raġel mibgħud f’Mejju 1774, u t-tron ġie segwit minn neputih, Louis XVI.
Louis XVI kellu biss 20 sena meta ħa t-tron u kien għadu immatur, nieqes mill-kunfidenza fih innifsu, u awster fil-manjieri tiegħu. B’dawn il-karatteristiċi, huwa assuma r-responsabbiltajiet li jmexxi nazzjon li kien f’dejn kbir. L-approvazzjoni tiegħu tal-militar Franċiż u l-appoġġ finanzjarju tal-kolonji fir-Rivoluzzjoni Amerikana wasslu għal suċċess fil-politika barranija. Madankollu, is-self meħtieġ biex titħallas il-gwerra wassal lill-gvern f’xifer il-falliment. Dan wassal lir-re biex jappoġġja riformi fiskali, ekonomiċi u amministrattivi radikali matul l-Età tal-Illuminiżmu, li ħeġġew il-libertà individwali u t-tolleranza reliġjuża u opponew monarkija assoluta u d-dogmi fissi tal-Knisja Kattolika Rumana. L-appoġġ tar-Re għal riformi fiskali radikali ma kienx favorevoli għan-nobbli jew għall-poplu. Biex tkompli taggrava s-sitwazzjoni, il-poplu Franċiż kien jistmerr lil mart ir-Re, Marie Antoinette, li ġiet akkużata li kienet promiskua, simpatetika għall-għedewwa Franċiżi, frivola, u stravaganti, u dan skredita l-monarkija.
Il-frizzjoni fil-pajjiż wasslet għar-Rivoluzzjoni Franċiża. Fil-5 ta' Ottubru 1789, folla rrabjata ta' ħaddiema Pariġini, irġiel u nisa, marru fuq il-Palazz ta' Versailles u ċċaqalqu bil-forza lill-familja rjali lejn Pariġi għax ħassew li r-Re jkun aktar responsabbli lejn in-nies jekk jgħix fosthom. Wara, Louis injora l-parir tal-konsulenti u rrifjuta li jabdika mit-tron. Biex jevita l-kriżi li dejjem tikber, Louis qabel li jsejjaħ l-"istati ġenerali" (forma ta' parlament, iżda mingħajr poter reali). Xorta waħda, huwa rrifjuta li jippermetti lill-istat, il-knisja, u l-Istati Ġenerali jiltaqgħu simultanjament, u dan wassal biex it-Tielet Stat jipproklama lilu nnifsu assemblea nazzjonali u jiddikjara li huwa biss kellu d-dritt li jirrappreżenta lin-nazzjon.
F'Ġunju 1791, il-familja rjali ppruvat taħrab, iżda malajr inġiebu lura lejn Pariġi, u f'dak iż-żmien ir-Re tilef il-kredibilità kollha bħala monarka. F'Settembru 1792, il-Konvenzjoni Nazzjonali l-ġdida abolixxiet il-monarkija u ddikjarat lil Franza repubblika. Aktar tard, ir-Re Louis XVI instab ħati ta’ tradiment u ġie eżegwit bil-giljottina fil-21 ta’ Jannar 1793. Martu, Marie Antoinette, ġiet eżegwita disa’ xhur wara.
Kemm ir-re kif ukoll martu kienu magħrufa li libsu d-Djamant Blu f’diversi okkażjonijiet. Id-Dama tal-Wedding tar-reġina, Marie Therese, Prinċipessa de Lamballe, persuna mill-qrib tagħha, kienet magħrufa wkoll li libset id-djamant. Wara l-ħabs ta’ Louis u Antoinette, Marie Therese rrifjutat li tikkundanna lir-Re Louis XVI. B’riżultat ta’ dan, hija ġiet imkaxkra ’l barra mill-qorti u mitfugħa f’folla vjolenti. Il-folla neżżgħet, ittorturat, u dekapitat lill-prinċipessa qabel ma poġġiet rasha fuq lanza. Imbagħad tellgħu l-priża tagħhom barra t-tieqa tal-ħabs tal-eks Reġina Marie Antoinette.
Sadanittant, il-ġojjelli tat-Teżor Irjali Franċiż kienu ngħataw lill-gvern il-ġdid. Matul ġimgħa ta’ serq mill-ġojjelli tal-kuruna f’Settembru 1792, id-Djamant Blu Franċiż insteraq. Filwaqt li ħafna ġojjelli nstabu aktar tard, inklużi biċċiet oħra tal-Ordni tas-Suf tad-Deheb, il-Blu Franċiż ma kienx fosthom, u sparixxa mill-istorja.
Matul is-snin nieqsa, qata’ djamanti Olandiż jismu Wilhelm Fals b’xi mod kiseb id-djamant u qata’ mill-ġdid il-ġebla prezzjuża biex jaħbi l-identità tal-ġojjell. Malli tlesta, il-ġebla ta’ 69 karat tnaqqset għad-Djamant Blu Tama ta’ 45 karat li naraw illum. Meta kienet fil-pussess ta’ Fals, ibnu, Hendrik, seraq il-ġawhra, u ħassar lil missieru, li jingħad li miet bin-niket. Hendrick Falls imbagħad ta d-djamant lil raġel jismu Francis Beaulieu bi ħlas ta’ dejn. Beaulieu mbagħad ivvjaġġa minn Marseille, Franza, għal Londra, l-Ingilterra, biex ibigħ id-djamant lin-negozjant tal-ġojjelli Daniel Eliason. Madankollu, meta l-ġojjellier mar iħallas lil Beaulie, sabu mejjet f’dar tal-lukanda, miet bid-deni. Snin wara, Hendrik Fals qatel lilu nnifsu fl-1830.
Sadanittant, il-pubbliku ma kienx jaf fejn kien jinsab id-djamant blu sabiħ sakemm raġel jismu John Francillion iddokumenta li djamant blu kbir kien f’Londra, l-Ingilterra, fl-1812. Huwa ddeskriva li l-ġebla, li tiżen aktar minn 45 karat, kienet fil-pussess ta’ merkant tad-djamanti minn Londra, Daniel Eliason, u l-ġawhra kienet għall-bejgħ. Minħabba d-daqs u l-kulur mhux tas-soltu tagħha, il-ġebla ssuġġeriet li kienet inqatgħet mill-ġdid mill-Blu Franċiż misruq għaxar snin qabel. Ftit wara, il-ġojjellier, Daniel Eliason, ikkommetta suwiċidju.
Fl-1822, tpitter ritratt tar-Re Ġorġ IV tal-Ingilterra fejn ir-Re kien liebes l-insinja tal-Ordni Rjali tas-Suf tad-Deheb imżejna b’ġebla blu kbira li tixbaħ ħafna lid-djamant Blu Franċiż. Meta r-Re Ġorġ miet fl-1830, il-wirt tiegħu kien mgħobbi b'dejn pendenti, u huwa maħsub li d-djamant, flimkien ma' ġojjellerija u effetti personali oħra, inbiegħu biex ikopru l-ħafna djun li kien ħalla warajh.
Fl-1839, djamant blu kbir deher fil-katalgu tal-ġawhar ta’ Henry Philip Hope, bankier minn Londra. Dak iż-żmien, il-ġojjell sar magħruf bħala d-“Djamant Hope.” Wara li Hope miet fl-1839 u wara litigazzjoni fil-familja, il-ġebla għaddiet għand in-neputi tiegħu, Henry Thomas Hope, fl-1841. Aktar tard, il-ġebla prezzjuża għaddiet għand in-neputi ta’ Henry Thomas Hope, Lord Francis Hope, li għex aktar milli kien jista’.
Fl-1894, Lord Francis Hope iltaqa’ mal-kantanta Amerikana tas-swali tal-kunċerti May Yohé, u t-tnejn iżżewġu fl-istess sena. Sakemm iżżewġu, Hope kien kważi fallut. Xorta waħda, il-koppja injoraw il-problemi finanzjarji u għexu b’mod lussuż, lagħbu l-logħob tal-azzard, u spiss ivvjaġġaw, u ħelu dak kollu li kien fadallu, inkluż ġojjelli, wirt, stampi, arti, u art. Imbagħad beda jissellef il-flus, u dan wasslu għal aktar deterjorament. Fl-1900, għamlu dawra mad-dinja, u fi triqthom lejn darhom, iltaqgħu mal-Kaptan Putnam Bradlee Strong, raġel gustuż u popolari fl-Armata tal-Istati Uniti. Yohé inħabb b’qalbu kollha mal-kaptan sabiħ u rrifjuta li jirritorna l-Ingilterra ma’ Lord Francis.
Fl-1901, Lord Francis Hope biegħ id-Djamant Blu biex jgħin iħallas id-djun tiegħu. Is-sena ta’ wara, huwa ddikjara falliment, tilef siequ f’inċident tal-kaċċa, u ddivorzja lil May Yohé. Hope reġa’ żżewweġ fl-1904, kellu tlett itfal, wiret id-dukata mingħand ħuh fl-1928, u miet raġel fqir fl-1941 fl-età ta’ 75 sena.
Matul iż-żwieġ tagħhom, Yohé kien magħruf li libset id-djamant mill-inqas darba, iżda aktar tard sostniet li kienet libsitu f’diversi laqgħat soċjali, għalkemm Lord Francis sostna mod ieħor. Wara li hi u Francis Hope ddivorzjaw, hija żżewġet lill-kaptan sabiħ tal-Armata iżda ddivorzjat ftit snin wara. Wara, hija żammet karriera fuq il-palk kultant u żżewġet diversi drabi oħra. Hekk kif għaddew is-snin, hija spiċċat taħdem bħala housekeeper u skrivana. Hija mietet fil-faqar fl-1938 fl-età ta’ 72 sena.
Sas-seklu 20, l-istejjer dwar is-saħta tad-djamant kienu ilhom jiffjorixxu għal snin sħaħ, b’xi wħud jgħidu li l-forma oriġinali tad-Djamant Hope kienet misruqa mill-għajn ta’ statwa skulturata tal-alla Sita, mart Rama, divinità prinċipali tal-Induiżmu.
Għalkemm ħafna emmnu li l-ġebla prezzjuża kienet misħuta minħabba t-traġedji numerużi tas-sidien tagħha, oħrajn ħassew bil-qawwa li dawn l-istejjer kienu pperpetwati biex iżidu l-mistika mal-ġebla, iżidu l-appell tal-bejgħ tagħha, u jżidu l-bejgħ tal-gazzetti.
Fl-1901, Lord Francis Hope biegħ il-ġebla lil Adolph Weil, negozjant tal-ġojjelli f’Londra, li, min-naħa tiegħu, biegħha lin-negozjant tad-djamanti Simon Frankel fi New York għal $148,000. F’xi verżjonijiet tal-istorja tagħha, Frankel żamm id-djamant sakemm biegħu lil Salomon Habib, kollezzjonist tad-djamanti Tork għani, fl-1908. Madankollu, verżjonijiet oħra jgħidu li bejn l-1901 u l-1908, il-ġebla nxtara u nbiegħet diversi drabi.
Allegatament, l-ewwel wieħed li xtaraha kien il-bankier Franċiż Jaques Colet, li xtara d-Djamant Hope mingħand Simon Frankel, u ftit żmien wara, Colet sar miġnun u kkommetta suwiċidju.
Wara, inbiegħet lill-Prinċep Russu Ivan Kanitowsky, li sellfu lill-maħbuba tiegħu, l-attriċi Lorens Ladue. L-ewwel darba li libset id-djamant fuq il-palk, ġiet sparata minn raġel fl-udjenza, li ħafna nies qalu li kien il-prinċep Russu nnifsu. Ftit ġimgħat wara biss, Kanitowsky inqatel b’daqqiet ta’ sikkina f’Pariġi minn rivoluzzjonarji Russi.
Sa dan iż-żmien, il-leġġenda tas-saħta kienet żdiedet, u artiklu intitolat “It-Tama li d-Djamant Ġab Inkwiet lil Dawk Kollha li Kienu Sidha” deher fil-Washington Post fl-1908. Fl-istess sena, il-ġebla kienet lura fil-pussess tal-Frankels, li għamlu sforz konġunt biex ibigħu dak li sejħu d-“djamant tal-barnuża.” Il-persuna li akkwistatha wara kien sensar tal-ġojjelli Grieg magħruf jismu Simon Maoncharides, li akkwista l-ġebla fl-aħħar tal-1908. Huwa malajr biegħ id-djamant lil Habib Bey, merkant tad-djamanti Persjan. Fil-lejl li ġie konkluż il-ftehim, Maoncharides aċċidentalment saq il-karrozza tiegħu fuq preċipizju, u qatel lilu nnifsu, lil martu, u lil ibnu.
Wara, Habib Bey malajr biegħ il-ġebla lil Salomon Habib, f’isem Abdul Hamid II, is-Sultan tat-Turkija. Fi ftit xhur, Habib Bey għereq waqt l-għarqa ta’ steamer Franċiż fl-1909.
Abdul Hamid II, magħruf bħala “Abdul il-Kundizzjonat,” ta d-Djamant Hope lill-konkubina favorita tiegħu, Salma Zubayaba, bl-ordnijiet li jiġi protett minn Kulub Bey, l-ewnuku favorit tiegħu, u l-gwardjan tat-teżori tas-Sultan. Ftit xhur wara, Zubayaba ġie mdaqqas b’daqqiet ta’ sikkina u maqtul minn uffiċjal ta’ livell baxx fit-teżor li pprova jisraq il-ġawhra. Il-ħalliel, Jehver Agha, inqabad minn Kulub Bey u ġie mdendel wara li ġie ttorturat. Raġel ieħor jismu Abu Sabir, li kien inkarigat biex jillustra l-ġebla għas-Sultan, ġie akkużat inġustament li ħadem ma’ Jehver Agha u ġie ttorturat u eżegwit.
Ftit wara dan l-inċident, Abdul Hamid II twaqqa’ matul ir-Ribelljoni tat-Torok Żgħażagħ ta’ April 1909. Is-Sultan aktar tard inqabad u ġie mitfugħ il-ħabs fil-Palazz Beylerbeyi f’Istanbul, it-Turkija. Il-leġġenda tgħid li folla qabdet lil Kulub Bey wara r-ribelljoni u bil-mod strangolatu sal-mewt.
Wara, il-ġebla nbiegħet lill-merkant tal-ġojjelli Pariġin Simon Rosenau, li biegħha fl-1910 lil Pierre Cartier, ġojjellier Franċiż li kien sid ta’ waħda mill-aktar ditti rispettati f’Pariġi, Londra, u New York. Dik is-sena, Cartier ippruvat tbigħha lill-eredi Amerikana tal-minjieri u soċjalista Evalyn Walsh McLean. Dak iż-żmien, hi ma kienx interessat. Madankollu, meta Cartier irranġa d-djamant f'biċċa aktar moderna, biegħu lil Edward B. McLean f'isem martu, Evalyn, f'Jannar 1911 għal $180,000. Għalkemm omm Edward u May Yohé kienu wissew kemm lil Edward kif ukoll lil Evalyn biex ma jixtrux id-djamant, il-bejgħ għadda. Madankollu, ma kienx bejgħ faċli, peress li n-negozjati ħadu diversi xhur, li spiċċaw f'kawża, u x-xerrejja kellhom bżonn barka minn qassis.
Evalyn iċċajtat bis-saħta, billi ċċajtat li affarijiet li ġabu xorti ħażina lil nies oħra ġabulha xorti tajba. Forsi Edward ma kienx konvint, madankollu, peress li l-kuntratt oriġinali ma' Cartier kien jinkludi klawżola li tgħid: "Jekk iseħħ xi fatalità lill-familja ta' Edward B. McLean fi żmien sitt xhur, id-Djamant Hope msemmi huwa miftiehem li jiġi skambjat għal ġojjellerija ta' valur ugwali."
Deskrizzjoni tal-ħaġar prezzjuż qalet: "kien mimdud fuq sodda ta' ħarir abjad u mdawwar b'ħafna djamanti bojod żgħar maqtugħin f'forma ta' lanġasa." Is-Sinjura McLean libsitha pubblikament għall-ewwel darba f'riċeviment fi Frar 1912. Wara, dehret liebsa l-ġebla prezzjuża f'bosta avvenimenti soċjali. Garża kienet issaldjata mal-pendant fejn is-Sinjura McLean spiss kienet twaħħal djamanti oħra, inkluż id-Djamant McLean u l-Istilla tal-Lvant.
Għalkemm Evalyn iċċajtat dwar is-saħta u żammet id-djamant sal-aħħar ta' ħajjitha, seħħew bosta traġedji matul ħajjitha.
Ftit wara li kisbet id-djamant, il-kunjata tagħha mietet. Fl-1919, binha ta' disa' snin, Vinson, ġera quddiem karozza u nqatel. Fl-1929, Edward McLean telaq ma' mara oħra u saħansitra sostna li kien iżżewwiġha, iżda ma kienx. Sadanittant, kemm Edward kif ukoll Evalyn komplew jonfqu ħafna flus u ddivorzjaw fl-1932.
Is-sena ta’ wara, l-imġieba dejjem aktar erratika u l-infiq traskurat ta’ Edward McLean wasslu għall-bejgħ furzat tal-gazzetta The Washington Post fl-1933, li kien wiret fl-1916. Fl-istess sena, Edward ġie ddikjarat legalment miġnun minħabba atrofija tal-moħħ ikkawżata mill-alkoħoliżmu. Il-qorti ordnat li jiġi rikoverat b’mod indefinit fi sptar psikjatriku. Qatt ma nħeles u miet fl-1941. Fl-1946, l-unika bint ta’ Evalyn mietet b’doża eċċessiva aċċidentali ta’ pilloli għall-irqad fl-età ta’ 25 sena. Is-sena ta’ wara, Evalyn mietet bil-pnewmonja fl-età ta’ 60 sena.
Is-Sinjura McLean ħalliet id-Djamant Hope lin-neputijiet tagħha bir-rekwiżit li jibqa’ fil-kustodja tat-trustees sakemm l-akbar wild jagħlaq 25 sena. Dan kien jipprevjeni kwalunkwe bejgħ għaż-żewġ deċennji ta’ wara. Madankollu, Evalyn mietet f’dejn kbir, u t-trustees kisbu permess biex ibigħu l-ġojjelli tagħha biex iħallsu d-djun tagħha. Fl-1949, il-kollezzjoni tal-ġojjelli tagħha nbiegħet lill-merkant tad-djamanti ta’ New York, Harry Winston. Minbarra d-djamant Hope, il-kollezzjoni kienet tinkludi wkoll id-djamant Star of the East ta’ 94.8 karat, id-djamant Star of the South ta’ 15-il karat, djamant aħdar ta’ 9 karat, u djamant ta’ 31 karat, li issa jissejjaħ id-Djamant McLean.
Għalkemm Evalyn iċċajtat dwar is-saħta u żammet id-djamant sal-aħħar ta’ ħajjitha, seħħew bosta traġedji matul ħajjitha.
Ftit wara li kisbet id-djamant, il-kunjata tagħha mietet. Fl-1919, binha ta’ disa’ snin, Vinson, ġera quddiem karozza u nqatel. Fl-1929, Edward McLean telaq ma’ mara oħra u saħansitra sostna li kien iżżewwiġha, iżda ma kienx. Sadanittant, kemm Edward kif ukoll Evalyn komplew jonfqu ħafna flus u ddivorzjaw fl-1932.
Is-sena ta’ wara, l-imġieba dejjem aktar erratika u l-infiq traskurat ta’ Edward McLean wasslu għall-bejgħ furzat tal-gazzetta The Washington Post fl-1933, li kien wiret fl-1916. Fl-istess sena, Edward ġie ddikjarat legalment miġnun minħabba atrofija tal-moħħ ikkawżata mill-alkoħoliżmu. Il-qorti ordnat li jiġi rikoverat fi sptar psikjatriku għal żmien indefinit. Qatt ma nħeles u miet fl-1941. Fl-1946, l-unika bint ta’ Evalyn mietet b’doża eċċessiva aċċidentali ta’ pilloli għall-irqad fl-età ta’ 25 sena. Is-sena ta’ wara, Evalyn mietet bil-pulmonite fl-età ta’ 60 sena.
Is-Sinjura McLean ħalliet id-Djamant Hope lin-neputijiet tagħha bir-rekwiżit li jibqa’ fil-kustodja tat-trustees sakemm l-akbar wild jagħlaq 25 sena. Dan kien jipprevjeni kwalunkwe bejgħ għall-għoxrin sena ta’ wara. Madankollu, Evalyn mietet b’dejn kbir, u t-trustees kisbu permess biex ibigħu l-ġojjelli tagħha biex iħallsu d-djun tagħha. Fl-1949, il-kollezzjoni tal-ġojjelli tagħha nbiegħet lill-merkant tad-djamanti ta’ New York Harry Winston. Minbarra d-djamant Hope, il-kollezzjoni kienet tinkludi wkoll id-djamant Star of the East ta’ 94.8 karat, id-djamant Star of the South ta’ 15-il karat, djamant aħdar ta’ 9 karat, u djamant ta’ 31 karat, li issa jissejjaħ id-Djamant McLean.
Għall-għaxar snin ta’ wara, id-djamant Hope intwera f’ħafna wirjiet u avvenimenti ta’ karità madwar id-dinja. F’Novembru 1958, Winston ta d-djamant Hope lill-Istituzzjoni Smithsonian biex jgħin fit-twaqqif ta’ kollezzjoni nazzjonali ta’ ġojjelli.
Allegatament, kien hemm vittma waħda oħra tas-saħta tad-djamant — pustier jismu James Todd. Wara li wiegħed li jagħti d-djamant, Winston bagħtu permezz tal-U.S. Mail minn New York għal Washington, D.C. Wara li Todd wassal il-pakkett, ħabat it-trakk tiegħu u kiser siequ. Imbagħad kellu ħabta oħra, u weġġa’ rasu. Tilef ukoll lil martu u l-kelb tiegħu minħabba mewta prematura, u wara, parti mid-dar tiegħu nħarqet.
Minn meta l-Smithsonian akkwista l-ħaġar prezzjuż, is-“saħta tidher li marret rieqda,” u għal għexieren ta’ snin, id-djamant Hope u l-bqija tal-kollezzjoni ta’ ġojjelli tal-mużew ġabu biss xorti tajba lill-mużew b’attendenza ogħla.
Is-sjieda tad-djamant ma ġabet xejn ħlief xorti tajba għall-mużew nazzjonali mingħajr skop ta’ qligħ, skont kuratur tal-Smithsonian. Dan għen biex tinbena “kollezzjoni ta’ ġojjelli ta’ klassi dinjija” b’livelli ta’ attendenza dejjem jiżdiedu.
Illum, id-Djamant Hope, deskritt bħala “l-aktar djamant famuż fid-dinja,” huwa esebit fil-Kamra Harry Winston fis-Sala tal-Ġeoloġija, Ġojjelli, u Minerali tal-Mużew tal-Istorja Naturali tal-Istituzzjoni Smithsonian f’Washington, D.C. Il-pendant li jdawwar id-Djamant Hope fih 16-il djamant abjad, u l-katina tal-ġiżirana fiha 45 djamant abjad. L-aħħar rapport tiegħu kien li kien assigurat għal $250 miljun.